Kadın genital sağlığının korunmasında10 basamak
KADIN GENİTAL SAĞLIĞININ KORUNMASINDA 10 BASAMAK
1- ÜREME SAĞLIĞININ KORUNMASI
Sağlıklı ve Doğal Beslenme
Sağlıklı, dengeli ve doğal beslenmenin üreme sağlığını korumada çok büyük etkileri
Mevcuttur. Örneğin; Ergenlikten başlayarak kalsiyumdan zengin süt ve süt ürünlerinin düzenli tüketimi menopozda oluşabilecek kemik erimesi riskini en aza indirir. Hormonlu ve katkı maddeli gıdalardan da üreme sağlığını bozan etkileri nedeniyle uzak durulmalı.
İdeal Vücut Ağırlığının Korunması
Aşırı kilo verme veya fazla kilolu olma kadın Vücudunda hormon dengesinin bozulmasına yol açar.
Özellikle çeşitli nedenler öne sürülerek gebeliğin, ileri yaşlara bırakılması infertilite (gebelik durumunda gecikme) vakalarının artmasına yol açmıştır. Zira yaş ilerledikçe özellikle 35 yaşından sonra yumurtalıklarda yumurta sayısı azalmakta ve yumurta kalitesi bozulmaktadır. Buda gebelik oluşma ihtimalini azaltmaktadır.
Sigara bir yandan yumurtlama işlemini bozarken bir yandan da gebe kalındığında sigaraya devam edilirse hem erken dönemde embriyo gelişimi bozulur hem de geç gebelik dönemlerinde anne karnındaki bebeğe zararlı etkiler ortaya çıkar. Ayrıca sigara kullanımı erken menopoza neden olmaktadır.
Kadın üreme sistemi beyinden salgılanan hormonlarla yönetilir. Stres, hormonların salgılanmasını bozarak başta adet düzensizlikleri olmak üzere üreme sağlığını bozan birçok soruna yol açar.
- Düzensiz Adet Kanamaları
o Adet süresinde ve adet aralıklarında değişikliklerin ortaya çıkması
o Adet kanamasının miktarında azalma veya artmalar
o Ara kanamalar
o Adet öncesi ve adet sonrası lekelenmeler
o Adet gecikmesi
o Adet görememe
- İlişki sonrası kanama
- Sancılı adet görme
- İlişkide ağrı
- Vajinadan gelen akıntının normalden farklı olarak; renginin, miktarının veya kokusunun değişmesi
- Genital bölgede siğil, uçuk gibi yaralar
- Kasıklarda sert küçük yumrular
- İdrar kaçırma, sık idrara çıkma, yaparken yanma, dışkılama hissi gelmeği halde dışkılamada zorluk
- Kaşıntı, yanma
- Göğüsten emzirme dönemi dışında süt gelmesi
- 1–2 Yıl korunmamaya rağmen gebe kalmama
- Kasık ve bel ağrıları
- Adet öncesi gerginlik
- Cinsel yaşamda problemler
- Menopoza yakın dönemlerde sıcak basmaları, sinirlilik, yaygın kemik ağrıları
- Menopoz sonrası kanamalar
§ Genital bölge yıkanırken vajinanın içinin yıkanması vajinanın koruyucu asit ortamı bozan ve iç genital organlar zararlı mikroplara karşı korunamaz. Bu yüzden doktor tavsiyesi olmadan vajina içi yıkanmamalıdır.
- Tuvalet sonrası temizlikte yıkama, önden arkaya doğru olmalıdır. Arkadan öne olduğu yıkamalarda dışkı mikropları kolayca genital bölge ve idrar yollarına bulaşabilir.
- İdrar uzun süreli tutulmamalıdır.
- Tampon kullanılıyorsa sık değiştirilmelidir. Adet döneminde uzun süre tamponu değiştirmeden kullananlarda toksik şok denen tehlikeli bir durum ortaya çıkabilir.
- Adetli iken cinsel ilişki olmamalı, havuza, kaplıca ve denize girilmemelidir.
Genital bölgenin kuru kalması ve rahat havalanması gerek, mantar enfeksiyonlarına zemin hazırlar.
§ Cinsel yollarla bulaşan hastalıklar %70 belirti Vermeden seyreden hastalıklardır. Bazen sadece genital organlarda hastalığa yol açarken bazen de Hepatit, AİDS, Sifilis gibi tipleri tüm vücuda yayılan hastalığa neden olabilir.
§ Kısırlık, inatçı kasık ve bel ağrıları, körlük gibi birçok kalıcı hasara neden olabilir.
§ Kanser ve ölüme neden olabilirler.
§ Ailenin diğer fertlerine veya doğumda anneden bebeğe geçebilirler.
§ Bazı virüs tipleriyle bulaşan (HPV- Genital siğil gibi) vücuda bir kere yerleştikten sonra ömür boyu vücutta kalır. Çeşitli dönemlerde tekrarlayan hastalığa yol açar.
§ Cinsel yollarla bulaşan hastalıklardan korunmanın tek yolu tek eşliliktir. Prezervatif tam etkili bir koruma salamaz.
§ Gebelik öncesi muayene riskli durumların önceden tespiti ve aşılanmalar açısından önemlidir.
§ Gebelik öncesi Kızamıkçık, Hepatit-B, Tetanos aşıları yaptırılabilir. Sadece canlı aşı olduğundan dolayı Kızamıkçık aşısından sonra gebelik için 3 ay beklenmesi gerekir.
§ Uzun süreli kullanılan ilaçlar varsa bunların Kullanımı değerlendirilir.
§ Diş sağlığı açısından kontrol önerilir.
§ Kansızlık, Hipertroid, Diyabet, idrar yolu iltihabı v.b. açısından testler faydalı olur.
§ Gebenin vücut sağlamlığının ve anne karnındaki bebeğin gelişiminin bir hekim kontrolünde yapılan gebelik takibi kadar gebenin aileden psikolojik olarak destek alması gebeliğin sağlıklı devam etmesi için gereklidir.
§ Doğum sonrasında anne vücudundan eksilenlerin yerine konması annenin eski sağlığına ve eski kas kuvvetine dönmesi için gereklidir.
§ Yıpranan vücudun yeniden tamir mekanizmalarının yeteri kadar işleyebilmesi ve
Eksilenlerin yerine konması için sağlıklı ve dengeli beslenme, egzersiz, dinlenme, psikolojik destek şarttır.
§ Loğusalık döneminde iyi bakım ve destek gören anneler hayatlarına daha sağlıklı devam ederler. Buna ek olarak da doğumdan sonraki 2 yılda da egzersiz ve dengeli beslenmeye devam ederse eski kas kuvveti ve vücut yapısına geri dönebilirler.
§ Tüm kanser türlerinde olduğu gibi meme kanseri ve jinekolojik kanserlerde de erken teşhis hayat kurtarıcıdır.
§ Özellikle günümüzde çok eşli ilişkiler ve cinsel ilişkiye okul çağında başlanması jinekolojik kanserlerin artışına neden olmuştur.
§ Yılda bir jinekolojik muayene ve rahim azgından yayma testi (Smear Testi) mutlaka, yaptırılmalıdır.
§ Ayrıca ayda bir evde kendi kendine meme muayenesi de meme kanserinin erken teşhisinde çok etkilidir.
 |
 |
 |